Antarctica en de Nederlandse huizenmarkt: het Oosten van Nederland wordt weer hip

Het verschil in de huizenprijzen in de Randstad en elders gaat omkiepen. Behoud van droge voeten gaat een rol spelen.

De laatste jaren zijn er met enige regelmaat wetenschappelijk publicaties verschenen over het gedrag van het landijs van Antarctica. Wat opvalt: de frequentie van dergelijke publicaties neemt toe en met behulp van satellieten wordt de nauwkeurigheid steeds beter. Het afsmelten gaat sneller dan gedacht.

Op zich is het niet verwonderlijk dat het afsmelten van landijs veel sneller gaat dan de opbouw er van. Generieke modellen laten zien dat de afbouw van landijs minstens drie keer sneller kan gaan dan de opbouw er van, zoals op Antarctica. Minstens zo belangrijk is dat de invloed van wat op Antarctica gebeurt veel groter is dan bijvoorbeeld met gletschers in de Alpen, Himalaya of Groenland tezamen. Mede vanwege het zwaartekracht effect op de buitenste schil van de aardkorst en de complexiteit er van. 

Raar hoe een beeld  of perceptie kan omkiepen van positief naar negatief of andersom. Een voorbeeld van “omkiepen” is dat enkele jaren geleden duidelijk werd dat een algemeen beschouwd risico voor de natuur, namelijk bodemdaling onder de Waddenzee, gecompenseerd wordt door natuurlijke suppletie van zand. En dat het effect van bodemdaling meervoudig overstegen gaat worden door zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering. Ook blijkt uit de recente landschapsbiografie van de Waddenzee: bodemdaling en zeespiegelstijging hebben er samen voor gezorgd dat ons mooie Waddenlandschap met de eilanden is ontstaan. Voor tegenstanders van bodemdaling als gevolg van aardgaswinning onder de Waddenzee, waaronder ikzelf: tja, wat nu?

Het KNMI presenteert in 2011 vier nieuwe klimaatscenario’s. Versneld afsmelten van landijs op Antarctica zal er ongetwijfeld toe leiden dat het scenario met de meeste zeespiegelstijging per einde van deze eeuw, niet 1 tot 2m doch een grootteorde van enkele meters zal tonen. Het blijven scenario’s, maar in de tussentijd zullen steeds meer burgerinitiatieven en studies verschijnen met ideeën hoe we met sterke zeespiegelstijging om kunnen gaan. Van megadijken bouwen tot bijvoorbeeld de helft van Nederland terug geven aan de zee. Zoals in het Eemien tijdperk, tussen de laatste twee ijstijden in, toen de Rijn bij de huidige Noordoostpolder in de Noordzee uit kwam.

Wanneer Nederland ontwaakt zal het niet lang meer duren of men gaat beseffen dat ondanks alle scenario’s en plannen er één ding redelijk robuust begint te worden: “boven de x-meter hoogtelijn zit je qua wonen safe”.

Hoewel het zeker is dat we op weg zijn naar een volgende ijstijd, de woningmarkt kent een geheel eigen, soms onvoorspelbare dynamiek en logica.

Resumerend, als je kinderen hebt die een huis willen kopen, kun je hen beter aanraden om op hoger gelegen plekken te kopen. Het “Oosten” wordt weer hip en de verhouding van de huizenprijzen tussen de Randstad versus de periferie kan in zeer korte tijd omkiepen. Nog voordat een nieuw KNMI-scenario wordt gepubliceerd en nog voordat duidelijk wordt wat de werkelijke zeespiegelstijging gaat worden. Dat omkiepen van de prijs/waarde verhouding, eigenlijk prijs/droge voeten verhouding, zal sneller gaan dan verwacht. Aarzel dus niet, kom naar het Oosten.

KNMI klimaat scenario’s: http://www.klimaatscenarios.nl/scenarios_samengevat/

Antarctica, als voorbeelden van tempo:

Kingslake, J., Ely, J, Das, I., Bell, R.E. (2017). Widespread movement of meltwater onto and across Antarctic ice shelves. Nature 544, 349–352. doi:10.1038/nature22049

Le Bars, D., Drijfhout, S., De Vries, H. (2017). A high-end sea level rise probabilistic projection including rapid Antarctic ice sheet mass loss. Environmental Research Letters,  12,  doi:04403 (2017) 044013

Landschapsbiografie Waddenzee, https://cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/publications/landschapsbiografie_van_het_waddengebied.pdf

OU, Geologie rondom ijstijden, Deel I, Dynamica van ijstijden, p. 103 (figuur 4.22) en p. 226.  

Over het Eemien:   https://geopaden.nl/portal/stuwwal/index.php/nl/geologie/65-eemien-interglaciaal

White paper, “Bodemdaling als gevolg van gaswinning: niet het echte probleem voor behoud van de getijdezones van de Waddenzee?”, februari 2017.